نورافکنهای شارژی و چراغ قوههای نگهبانی ابزارهایی هستند که در طول شب و محیطهای تاریک بیشترین کاربرد را دارند. نگهبانها، کوهنوردها، مأموران انتظامی، نیروهای امدادی و حتی افراد عادی که در باغ، کارگاه یا محیطهای باز کار میکنند به این وسیلهها متکی هستند. مهمترین بخش هر نورافکن یا چراغ قوه شارژی، باتری داخلی آن است. وقتی باتری ضعیف شود، مدت نوردهی کم شده و عملاً کارایی دستگاه کاهش پیدا میکند. بسیاری تصور میکنند در این شرایط باید کل دستگاه را کنار بگذارند و یک نورافکن جدید بخرند، اما واقعیت این است که با تعویض باتری میتوان دوباره همان کارایی و قدرت نور روز اول را به دستگاه بازگرداند.
چرا باتری نورافکنها خراب میشود؟
باتریها چه از نوع لید اسید (باتری خشک) باشند و چه از نوع لیتیوم یونی، پس از مدتی استفاده دچار افت کیفیت میشوند. تعداد دفعات شارژ و دشارژ، شرایط نگهداری و حتی نوع شارژری که استفاده میکنید روی عمر باتری تأثیر مستقیم دارد. اگر نورافکن برای مدت طولانی به شارژر متصل بماند، یا در محیطهای بسیار گرم و مرطوب نگهداری شود، احتمال باد کردن یا کاهش ظرفیت باتری زیاد میشود. در این حالت دستگاه دیگر مثل روز اول شارژ نگه نمیدارد و به سرعت خاموش میشود.
باتریهای مورد استفاده در برندهای مختلف
برای اینکه بدانید دستگاه شما از چه نوع باتری استفاده میکند، اول باید برند و مدل نورافکن را بشناسید.
در برندهای ویداسی، دی پی و دیپکینگ بیشتر از باتریهای خشک یا لید اسید استفاده میشود. این باتریها شبیه همان باتریهای کوچک UPS یا اسباببازیهای شارژی هستند. برای مثال در مدلهای ویداسی 576، HY-8006 و TD-6000 از باتری ۴ ولت ۶ آمپر استفاده شده است.
در برند کامی سیف، نورافکنهایی مثل 2669 و 2672 معمولاً با باتری ۴ ولت ۱۴۰۰ میلیآمپر کار میکنند. این نوع باتری ظرفیت کمتری نسبت به باتریهای ۶ آمپر دارد، اما برای چراغهای سبکتر کافی است. در برند اسمال سان شرایط کمی متفاوت است. این شرکت در بیشتر مدلها مثل S039، S023 و S038 از باتریهای لیتیومی (معمولاً سلولهای 18650) استفاده کرده است. این باتریها سبکتر بوده، توان بالاتری دارند و مدت زمان نگهداری شارژ در آنها بیشتر است.
اگر روی باتری چیزی نوشته نشده بود چه کنیم؟
یکی از مشکلات رایج این است که کاربر هنگام باز کردن دستگاه متوجه میشود روی باتری هیچ مشخصاتی درج نشده یا نوشتههای آن پاک شده است. در این شرایط راه سادهای برای تشخیص نوع باتری وجود دارد. کافی است درپوش روی باتری را با یک پیچگوشتی باز کنید. اگر در بالای باتری دو سوراخ مخصوص آب اسید وجود داشت، به احتمال زیاد باتری شما ۴ ولت ۶ آمپر است. اما اگر سه سوراخ دیدید، این باتری از نوع ۶ ولت ۴.۵ آمپر میباشد. این روش ساده به شما کمک میکند بدون نیاز به دفترچه راهنما یا مراجعه به تعمیرکار، نوع باتری مناسب دستگاه خود را شناسایی کنید.
مراحل تعویض باتری نورافکن
فرایند تعویض باتری در بیشتر نورافکنها ساده است و با کمی دقت میتوانید خودتان آن را انجام دهید. مراحل کلی به این صورت است:
1- خاموش کردن دستگاه و جدا کردن آن از شارژر. این کار برای جلوگیری از اتصال کوتاه یا آسیب دیدن مدار ضروری است.
2- باز کردن محفظه باتری با استفاده از پیچگوشتی. در نورافکنهای کوچکتر ممکن است فقط یک درپوش در انتهای دسته باز شود، اما در مدلهای بزرگتر باید کل قاب دستگاه باز شود.
3- جدا کردن سیمها: معمولاً دو سیم مثبت و منفی با لحیم به باتری متصل هستند. کافی است با یک هویه کوچک آنها را جدا کنید.
4- نصب باتری جدید: باتری نو را در جای قبلی قرار دهید و سیم مثبت و منفی را دقیقاً به همان نقاط قبلی لحیم کنید. توجه کنید که قطبها را اشتباه وصل نکنید.
5- بستن قاب دستگاه و تست نورافکن. پس از اطمینان از درست کار کردن دستگاه، میتوانید شارژ اولیه را انجام دهید.
نکات ایمنی در هنگام تعویض
همیشه از باتری نو و اصل استفاده کنید. باتریهای دست دوم یا تقلبی عمر کوتاهی دارند و ممکن است باعث خرابی مدار شوند.
هنگام لحیمکاری مراقب باشید که بیش از حد حرارت به باتری وارد نشود. حرارت زیاد میتواند به سلول داخلی آسیب برساند.
قطب مثبت و منفی را اشتباه وصل نکنید. این کار میتواند به برد شارژ و حتی خود باتری آسیب جدی وارد کند.
اگر تجربه کافی در کارهای فنی ندارید، بهتر است تعویض باتری را به یک تعمیرکار بسپارید.
نکته مهم درباره ابعاد باتری نورافکنها
باتریهای خشک مثل ۴ ولت ۶ آمپر یا ۶ ولت ۴.۵ آمپر همگی در ابعاد استاندارد تولید میشوند و تفاوتی بین برندهای مختلف وجود ندارد. یعنی اگر شما یک باتری ۴ ولت ۶ آمپر بخرید، از نظر طول و عرض و ارتفاع همان ابعادی را دارد که تمام کارخانهها تولید میکنند. با این حال همیشه توصیه میشود قبل از خرید، برای اطمینان خاطر، مشخصات فنی درج شده در سایت جی لایت را بررسی کنید تا ارتفاع و عرض دقیق باتری را ببینید و خیالتان راحت شود.
یکی از مشکلات رایجی که باعث سوءتفاهم میشود، روش اندازهگیری ارتفاع باتری است. به طور استاندارد ارتفاع باتری از لب به لب بدنه آن اندازه گرفته میشود، اما بسیاری از مشتریها وقتی باتری را اندازه میگیرند، قسمتی که پایه فلزی یا محل لحیم سیمها قرار دارد را هم جزو ارتفاع حساب میکنند. در نتیجه عددی که مشتری اعلام میکند بیشتر از اندازه واقعی استاندارد باتری است. همین اختلاف کوچک باعث میشود تصور کنند باتری خریداری شده کوتاهتر یا بلندتر از مدل قبلی است، در حالی که هر دو یکسان هستند و تنها روش اندازهگیری متفاوت بوده است.
چرا باید باتری مناسب انتخاب کنیم؟
برخی افراد برای کاهش هزینه به سراغ باتریهای ارزان میروند. این باتریها معمولاً ظرفیت واقعی پایینی دارند و خیلی زود خراب میشوند. علاوه بر این، باتریهای نامرغوب ممکن است باعث کاهش شدت نور و حتی آسیب به مدار شارژ شوند. بنابراین بهتر است همیشه باتری اصل و باکیفیت تهیه کنید. اگر دستگاه شما از نوع لیتیومی است، سلولهای معتبر 18650 یا 26650 بهترین انتخاب هستند و اگر دستگاه از نوع لید اسید است، باتریهای خشک ۴ ولت ۶ آمپر یا ۶ ولت ۴.۵ آمپر بسته به مدل دستگاه انتخاب مناسبی خواهند بود.
تعویض باتری نورافکن شارژی یا چراغ قوه نگهبانی کار پیچیدهای نیست و با کمی دقت و آگاهی میتوانید دستگاه قدیمی خود را دوباره مثل روز اول راهاندازی کنید. کافی است نوع باتری مناسب را بشناسید، در هنگام کار ایمنی را رعایت کنید و باتری باکیفیت جایگزین نمایید. با این کار نهتنها در هزینه خرید یک نورافکن جدید صرفهجویی میکنید، بلکه از وسیلهای که به آن عادت کردهاید مدتها بیشتر استفاده خواهید کرد. اگر میخواهید بدانید چطور باتری چراغهای اضطراری را بهراحتی تعویض کنید، پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای گامبهگام تبدیل باتری سرباسید چراغ اضطراری به لیتیومی در خانه را مطالعه کنید.






